Dr Phil Self Matters ve NLP Sentezi

 İçten Dışa Bir Yaşam Yaratmak: Dr. Phil ve NLP'nin Ortak Paydaları

NLP'nin daha iyi net anlaşılabilmesi için evrensel ve popüler kitaplar, teoriler, kuralar ve yaklaşımlarla arasındaki ortak bağları inceleme çalışmam sonucu ortaya çıka yeni eğitim programlarından birisi olarak sizlerle paylaşmak istedim.

Valit Aslankol

Hayatınızı içeriden dışarıya doğru dönüştürmeye hazır mısınız? Televizyon dünyasının tanınmış psikologlarından Dr. Phil McGraw'ı duymuşsunuzdur. Peki ya Nöro-Linguistik Programlama (NLP)? Bu iki alanın aslında ne kadar derin bir bağlantısı olduğunu hiç düşündünüz mü? Çoğu zaman farkında bile olmadan, hayatımızı şekillendiren içsel süreçlerin ve dışa vurduğumuz davranışların altında yatan ortak dinamikler var. Bu yazıda, Dr. Phil'in insan doğasına dair keskin gözlemleriyle, NLP'nin güçlü dönüşüm araçları arasındaki şaşırtıcı paralellikleri keşfe çıkacağız. Kendimizi daha iyi anlamak, sınırlayıcı inançlarımızı geride bırakmak ve otantik benliğimize ulaşmak için hem Dr. Phil'in bilgeliklerinden hem de NLP'nin pratik stratejilerinden nasıl faydalanabileceğimizi adım adım inceleyeceğiz. Haydi başlayalım!

Self Matters (Kendilik Önemlidir) ve NLP: İçsel Dönüşümün Kesişim Noktası

Dr. Phil McGraw’un “Self Matters: Creating Your Life from the Inside Out (İçsel Gerçekliğinizden Hayatınızı Yaratmak)” adlı eseri, bireyin dış dünyaya göre değil, kendi içsel hakikatine göre bir yaşam tasarlaması gerektiği fikri üzerine inşa edilmiştir. Kitap; benlik bilinci, değerler, inanç sistemleri ve yaşam seçimleri gibi psikolojik katmanlara inerek, bireyin “kurgusal benlik”ten sıyrılıp otantik benliğine ulaşma yolculuğunu anlatır. Bireylerin otantik benliklerini keşfetmeleri, değerlerini ve inançlarını anlamaları ve içsel dünyalarını yeniden şekillendirerek daha tatmin edici bir yaşam sürmeleri üzerine odaklandığı önemli bir eserdir.

Bu yaklaşım, Nöro-Linguistik Programlama (NLP) ile güçlü bir biçimde örtüşür. NLP de bireyin içsel süreçlerini, dil kalıplarını ve temsil sistemlerini analiz ederek, bilinçli farkındalık ve istemli değişim yaratmayı hedefler. Her iki yaklaşım da insanın kendi zihinsel dünyasını anlaması, yönetmesi ve yeniden yapılandırması gerektiği anlayışına dayanır.

Kitabının Temel Odağı

İnsanların genellikle kendilerini dışarıdan gelen beklentilere ve toplumsal baskılara göre şekillendirdiğini savunur. Bu durumun, kişinin gerçek benliğini (otantik benlik) bir "kurgusal benlik" ardında gizlemesine yol açtığını belirtir. Bu kurgusal benlik, kişinin başkalarının onayını almak veya olumsuz yargılardan kaçınmak için oluşturduğu bir maskedir. Kitabın amacı, bu maskeyi indirerek kişinin kendi "kök çekirdeğini" bulmasına ve hayatını kendi içsel değerleri, inançları ve arzuları doğrultusunda yeniden tasarlamasına yardımcı olmaktır.

Kitabının Temel Mesajları

1. Otantik Benlik vs. Kurgusal Benlik

Dr. Phil, bireyin otantik benliğinin; doğuştan gelen potansiyeli, tutkuları ve değerleri barındırdığını belirtir. Ancak zaman içinde, sosyal normlar, aile baskısı, geçmiş deneyimler ve travmalar sonucunda bir “kurgusal benlik” geliştirilir. Bu benlik, başkalarının onayını alma veya reddedilme korkusuyla inşa edilen bir maskedir.

Amaç: Otantik benliğe ulaşmak, bu maskeyi indirmek ve bireyin kim olduğunu “içeriden” hatırlamasıdır.

2. Tanımlayıcı Anlar ve Kritik Seçimler

Hayatımızda bazı anlar ve kararlar, benlik algımız üzerinde derin izler bırakır. Bu “tanımlayıcı anlar” kişinin kim olduğunu, neye inandığını ve neye layık olduğunu düşünmesine yol açar.

Amaç: Bu anların farkına varmak, geçmişin kontrolünü yeniden ele almak ve kimlik üzerindeki etkilerini yeniden çerçevelemektir.

3. İçsel Diyalog ve Özsaygı

Kişinin kendi kendine yaptığı içsel konuşmaların ve bu konuşmaların özsaygı ve davranışlar üzerindeki etkisinin önemine değinir. Olumsuz içsel diyalogların nasıl sınırlayıcı inançlara yol açtığını gösterir. Olumsuz iç konuşmalar (“Ben başarısızım”, “Yeterince iyi değilim”) bireyin potansiyelini bastırmasına neden olur.

Amaç: Bu diyalogları fark etmek, dönüştürmek ve güçlendirici bir iç ses geliştirmektir.

4. Değerler ve İnançların Keşfi

Kişinin nelere değer verdiğini ve neleri doğru kabul ettiğini anlamasının, yaşam amaçlarını belirlemede ve kararlar almasında ne kadar kritik olduğunu vurgular. Çünkü bireyin neye değer verdiğini ve neye inandığını netleştirmesi, yaşam yönünü ve kararlarını doğrudan etkiler. Değerlerle uyumsuz yaşamak iç çatışmalara ve tatminsizliğe yol açar.

Amaç: Kişisel değerleri yeniden keşfetmek ve yaşamı bu değerlerle hizalamaktır.

5. Sorumluluk Almak ve Hayatı Yeniden Tasarlamak

Yaşamdaki seçimlerin ve sonuçların sorumluluğunu almanın, kişinin kendi hayatının yaratıcısı olma yolunda atılan önemli bir adım olduğunu belirtir. Kurban psikolojisinden çıkmak, bireyin kendi hayatının mimarı olması için ilk şarttır.

Dönüşüm Yolculuğu: İçeriden Dışarıya 5 Adım Kısaca:

“Gerçek Benliğine Giden İçsel Bir Keşif Haritası”

5 Adım:

1. Fark Etme
• Kurgusal benliği tanı
• İçsel çatışmaların farkına var
2. Tanımlama
• Tanımlayıcı anlarını, kritik seçimlerini belirle
• İnançlarının kökenini analiz et
3. İçsel Diyalogla Yüzleşme
• Olumsuz düşünce kalıplarını keşfet
• Yeni, destekleyici iç konuşmalar oluştur
4. Otantik Değerlerle Hizalanma
• Ne istediğini, neye inandığını netleştir
• Yaşam hedeflerini yeniden yaz
5. Yeni Kimlikle Hareket Etme
• Otantik benliğini davranışlarına yansıt
• Tutarlı, sorumluluk alan bir yaşam sür

 

NLP ile Parallellikler ve Entegrasyon

Dr. Phil'in "Self Matters" adlı kitabı, bireylerin otantik benliklerini keşfetmeleri, değerlerini ve inançlarını anlamaları üzerine odaklanırken, NLP'nin (Nöro-Linguistik Programlama) temel prensipleriyle güçlü paralellikler taşır.

1. İçsel Temsil Sistemleri (Representational Systems):
• Dr. Phil'in Yaklaşımı: Kitap, bireylerin kendi iç dünyalarını nasıl deneyimlediğini, düşündüğünü ve anlamlandırdığını keşfetmeye odaklanır. Bu, genellikle görsel (gördüklerimiz), işitsel (duyduklarımız) ve kinestetik (hissettiklerimiz) modaliteler aracılığıyla gerçekleşir. Dr. Phil, insanların olayları ve kendilerini nasıl algıladıklarını anlamalarının, benlik kavramlarını değiştirmeleri için bir başlangıç noktası olduğunu öne sürer.
• NLP Bağlantısı: NLP'de içsel temsil sistemleri, insanların dünyayı algılama ve deneyimleme biçimleridir (görsel, işitsel, kinestetik, kokusal, tatsal). NLP Practitioner eğitimlerinde, kişilerin baskın temsil sistemlerini tanıma ve bu sistemleri kullanarak içsel deneyimleri (anılar, hedefler, inançlar) daha etkili bir şekilde yeniden düzenleme (örneğin, travmatik bir anıyı daha az rahatsız edici hale getirme veya motive edici bir hedefi daha çekici kılma) öğretilir. Dr. Phil'in "kendini tanıma" vurgusu, NLP'nin bu içsel algı mekanizmalarını anlama ve yönetme yaklaşımıyla birebir örtüşür.
2. İnanç Kalıpları ve Değişimi:
• Dr. Phil'in Yaklaşımı: "Self Matters", kişinin kendi potansiyelini sınırlayan veya engelleyen inançlarını tanımlamayı ve bu inançların kökenlerini (genellikle geçmiş deneyimler ve tanımlayıcı anlar) anlamayı hedefler. Kitap, bu sınırlayıcı inançların (örneğin, "ben yeterince iyi değilim" veya "benim için iyi şeyler olmaz") nasıl gerçek dışı bir "kurgusal benlik" yarattığını ve kişinin gerçek hedeflerine ulaşmasını engellediğini gösterir. Daha sonra, bu inançların yerine güçlendirici inançlar koyma yollarını sunar.
• NLP Bağlantısı: NLP'nin temel taşlarından biri de inançların değişimidir. NLP'de inançlar, bireyin davranışlarını ve algılarını derinden etkileyen, genellikle bilinçdışı düzeyde çalışan güçlü genellemelerdir. NLP teknikleri (örneğin, inanç değişimi paterni, swish paterni veya çapa atma), sınırlayıcı inançları tespit etmek, onların etkisini zayıflatmak ve yerine yeni, daha işlevsel ve güçlendirici inançlar yerleştirmek için yapılandırılmış adımlar sunar. Dr. Phil'in "kurgusal benliği" bırakıp "otantik benliği" kucaklama çağrısı, NLP'nin bir kişinin kendini algılama modelini değiştirerek daha arzu edilen sonuçlar elde etmesini sağlamaya yönelik felsefesiyle tamamen uyumludur.
3. İçsel Diyalog (Self-Talk):
• Self Matters Yaklaşımı: Dr. Phil, kitabında kişinin kendine yönelik iç sesinin, yani içsel diyaloğunun niteliğinin, bireyin benlik algısını, duygusal durumunu ve davranışlarını doğrudan etkilediğini vurgular. Olumsuz, eleştirel veya sınırlayıcı iç seslerin, kişinin özsaygısını zayıflattığını ve potansiyelini gerçekleştirmesini engellediğini belirtir. Kitap, bu iç sesin farkına varmayı ve onu daha yapıcı bir hale dönüştürmeyi teşvik eder.
• NLP Bağlantısı: NLP'de Meta Model, dil kalıplarının derinlemesine analizinde kullanılan güçlü bir araçtır. Bireyin kendi kendine ve başkalarıyla kurduğu iletişimdeki eksik, çarpıtılmış veya genellenmiş dil kalıplarını (örneğin, "asla başaramam," "her zaman kötü şeyler olur") çözümleyerek, altında yatan sınırlayıcı inançları ve varsayımları ortaya çıkarır. NLP Practitioner eğitimlerinde, bireylere bu sınırlayıcı içsel dili nasıl tespit edip daha kesin, net ve güçlendirici bir şekilde yeniden yapılandıracakları öğretilir. Bu sayede, içsel diyaloğun kalitesi yükselir ve benlik algısı olumlu yönde gelişir.
4. Değerler ve Karar Alma:
• Self Matters Yaklaşımı: Dr. Phil, kişinin kişisel değerleriyle uyumlu bir yaşam sürmenin, gerçek anlamda tatmin edici ve amaç dolu bir hayatın temeli olduğunu belirtir. Kitap, okuyucuları kendi temel değerlerini (örneğin, dürüstlük, özgürlük, aile, başarı) belirlemeye ve kararlarını bu değerler doğrultusunda almaya teşvik eder. Değerlerle uyumsuz yaşamanın içsel çatışmalara ve tatminsizliğe yol açtığını açıklar.
• NLP Bağlantısı: NLP'de değer hiyerarşisi belirleme teknikleri, bireyin bilinçli ve bilinçdışı motivasyon kaynaklarını netleştirmek için kullanılır. Değerler, kişinin neye öncelik verdiğini, neyin önemli olduğunu ve ne için çaba gösterdiğini gösteren derin güdülerdir. NLP uzmanları, bireyin değerlerini keşfetmesine, bu değerler arasındaki çelişkileri gidermesine ve hedeflerini bu değerlerle uyumlu hale getirmesine yardımcı olur. Bu sayede, kişi içsel olarak motive olur, kararlarını daha kolay alır ve yaşamında daha büyük bir uyum ve tatmin hisseder.
5. Yeniden Çerçeveleme (Reframing):
• Self Matters Yaklaşımı: Kitap, özellikle geçmişteki olumsuz deneyimlerin, travmaların veya sınırlayıcı anıların birey üzerindeki yükünü bırakmanın ve bu deneyimlere farklı, daha yapıcı bir anlam kazandırmanın önemini vurgular. Dr. Phil, geçmişin geleceği şekillendirmesine izin vermemek ve yaşananları birer öğrenme deneyimi olarak görmeyi teşvik eder.
• NLP Bağlantısı: Yeniden çerçeveleme (Reframing), NLP'nin en temel ve güçlü tekniklerinden biridir. Bu tekniklerle birey, bir olaya, duruma veya deneyime yeni bakış açıları geliştirir. Olumsuz görünen bir durumu, farklı bir bağlamda veya farklı bir anlam yükleyerek olumlu veya nötr hale getirmek mümkündür. Örneğin, başarısızlık olarak algılanan bir durumu, "değerli bir öğrenme deneyimi" olarak yeniden çerçevelemek. NLP, bu teknikleri kullanarak bireylerin eski olumsuz deneyimlerin duygusal yükünü dönüştürmelerine, onlardan ders çıkarmalarına ve bu deneyimlerin gelecekteki davranışları üzerindeki olumsuz etkisini azaltmalarına yardımcı olur.

 

Nihai Hedef: İçeriden Dışarıya Bir Yaşam

Hem Self Matters hem de NLP, bireyin yaşamında köklü ve sürdürülebilir değişim yaratmasının yalnızca dışsal başarılarla değil, içsel bütünlük ve öz-farkındalıkla mümkün olabileceğini savunur. Kişisel gelişim, sadece bilgi edinmek değil, kendi zihinsel ve duygusal mimarisini tanımak ve yönetmekle başlar.

Bu bağlamda:

• Self Matters: Psikolojik içgörü ve kişisel sorumluluk üzerine inşa edilmiş bir yol haritası sunar.
• NLP: Bu yolculukta bireye somut teknikler, araçlar ve zihinsel yeniden yapılandırma yolları sağlar.

 

Sonuç: Self Matters + NLP = Kapsayıcı Dönüşüm Modeli

Bu iki yaklaşım birlikte kullanıldığında bireyin:

• Otantik benliğini tanıması
• Sınırlayıcı inançlarını dönüştürmesi
• Değerlerine göre yaşam inşa etmesi
• Geçmişin izlerini yeniden yapılandırması
• İçsel diyaloğunu yeniden düzenlemesi mümkün hale gelir.

 

Gördüğümüz gibi, Dr. Phil'in insan psikolojisine dair pratik gözlemleri ve "Self Matters" gibi eserlerinde ortaya koyduğu prensipler, NLP'nin sunduğu içsel değişim ve gelişim araçlarıyla mükemmel bir uyum içinde. Her iki yaklaşım da bizi, kendi iç dünyamızı anlamaya, sınırlayıcı kalıplarımızı sorgulamaya ve daha bilinçli seçimler yaparak kendi hayatımızın yazarı olmaya teşvik ediyor. Unutmayın, gerçek dönüşüm içeriden başlar.

Peki, siz bu yazıyı okurken en çok hangi madde size dokundu? Kendi içsel diyaloğunuzu gözlemlemeye veya bir değerinizi daha yakından incelemeye ne dersiniz? Yorumlarınızı ve düşüncelerinizi merak ediyorum!

 

 

Mutluluk Nedir?

Mutluluk Nedir?

Şüpesisz ki herkes iin aynı anlamı taşımamaktadır.

Mutluluk, neşe, tatmin, memnuniyet ve doyum hisleriyle karakterize edilen duygusal bir durumdur. Mutluluğun anlamı kişiden kişiye değişebilir, ancak genellikle olumlu duygular ve yaşam doyumu içerdiği şeklinde tanımlanır. Mutluluğun iki temel bileşeni vardır: duyguların dengesi ve yaşam memnuniyeti. Mutlu insanlar genellikle olumsuzdan daha çok olumlu duygu deneyimlerler ve hayatlarından memnundurlar.

Mutluluğun birçok işareti vardır, ancak bazı temel belirtileri şunlardır:

• İstediğiniz hayatı yaşadığınızı hissetmek
• Akışa uymak ve hayatı olduğu gibi kabul etmeye istekli olmak
• Yaşam koşullarınızın iyi olduğunu hissetmek
• Diğer insanlarla olumlu, sağlıklı ilişkiler kurmak
• Hayatta istediklerinizi başardığınızı (veya başaracağınızı) hissetmek
• Hayatınızdan memnun hissetmek
• Olumsuzdan daha çok olumlu hissetmek
• Yeni fikirlere ve deneyimlere açık olmak
• Kendinize iyi bakın ve kendinize şefkat ve merhametle davranın
• Minnettarlık yaşamak
• Hayatınızı anlam ve amaç duygusuyla yaşadığınızı hissetmek
• Mutluluğunuzu ve sevincinizi başkalarıyla paylaşmak istemek

Mutluluk, sürekli bir zevk ve heyecan hali değildir. Bunun yerine, olumsuz olanlardan daha fazla olumlu duygu deneyimlemenin genel bir duygusudur. Mutlu insanlar zaman zaman öfke, hayal kırıklığı, can sıkıntısı, yalnızlık ve hatta üzüntü gibi insan duygularının tüm yelpazesini hissederler. Ancak rahatsızlıkla karşı karşıya kaldıklarında bile, her şeyin daha iyi olacağına, olan bitenle başa çıkabileceklerine ve tekrar mutlu hissedebileceklerine dair temel bir iyimserlik duygusuna sahiptirler.

Mutluluğun birçok farklı türü vardır. Örneğin, antik Yunan filozofu Aristoteles iki farklı mutluluk türü arasında bir ayrım yapmıştır: hedonia ve eudaimonia. Hedonia hazdan kaynaklanan mutluluktur, eudaimonia ise erdem ve anlam aramaktan kaynaklanan mutluluktur. Mutluluğun bir diğer sınıflandırması ise sevinç, heyecan, minnettarlık, gurur, iyimserlik ve memnuniyet gibi duyguları içerir.

Mutluluğu geliştirmek için yapabileceğiniz birçok şey vardır. İşte bazı ipuçları:

• İçsel hedefleri takip edin
• Anın tadını çıkarın
• Olumsuz düşünceleri yeniden çerçeveleyin
• Sosyal karşılaştırmadan kaçının
• Güçlü ilişkiler geliştirin
• Düzenli egzersiz yapın
• Minnettarlığınızı gösterin
• Bir amaç duygusu bulun

Mutluluk, yaşamın birçok farklı alanında olumlu sonuçları olan önemli bir duygudur. Mutlu insanlar daha sağlıklı, daha üretken ve daha başarılı olma eğilimindedirler. Mutluluğunuzu geliştirmek için yukarıdaki ipuçlarını izleyerek daha iyi bir yaşam kalitesine sahip olabilirsiniz.

Benlik Saygısı Nedir? Nasıl Gelişir?

 

Benlik Saygısı Nedir?

Benlik saygısı, kendinize saygı duymak ve hayranlık duymaktır. Amerikan Psikoloji Derneği, benlik saygısını "kişinin benlik kavramında yer alan niteliklerin ve özelliklerin olumlu olarak algılanma derecesi" olarak tanımlar.

Yüksek benlik saygısı, sadece kendinizi sevmek değil, aynı zamanda kendinize sevgi, değer, haysiyet ve saygı da kazandırmaktır. Olumlu benlik saygısı, aynı zamanda (öğrenme, başarma ve dünyaya katkıda bulunma) kabiliyetinize ve kendi başınıza bir şeyler yapma özerkliğine inanmak anlamına gelir. Fikirleriniz, duygularınızın ve görüşlerinizin değerli olduğunu düşündüğünüz anlamına gelir.

Başka bir deyişle, benlik saygısı, kendiniz hakkında (içte ve dışta) nasıl hissettiğinizdir, kendiniz hakkında ne düşündüğünüzü ve değer verdiğinizi ve başkalarıyla nasıl ilişki kurduğunuzu kapsar. Aynı zamanda, başkalarının size nasıl baktığını, size nasıl davrandığını ve size değer verdiğini nasıl hissettiğinizle de ilgilidir. Bu nedenle, istismara uğrayan veya travma yaşayanların (özellikle çocukken) aynı anda ve gelecekte düşük benlik saygısından muzdarip olma olasılıkları daha yüksektir. 

Benlik saygısı tamamen tek bir şeye veya düşüncelere bağlı değildir. Bunun yerine, bir kişinin benlik saygısı, kişiliğiniz, başarılarınız, yetenekleriniz, yetenekleriniz, geçmişiniz, deneyimleriniz, ilişkileriniz ve fiziksel bedeniniz ve ayrıca nasıl algıladığınız dahil olmak üzere sizi bir kişi olarak tanımlayan her şeye bakışınızdan oluşur. diğerleri seni görüyor.

Benlik Saygısını Geliştirmenin Yolları

Yukarıda belirtildiği gibi, benlik saygınızı geliştirmek, pratik ve niyet gerektirir, ancak yüksek benlik saygısı ile yaşam kalitesi arasında açık bir bağlantı olduğundan, çabalarınıza değer. Kendiniz hakkında daha olumlu düşünmenize yardımcı olabilecek bazı stratejiler şunları içerir:

Övgüleri Kabul Et

Övgüyü başka yöne çevirme dürtüsüne dikkat edin ve bunun yerine onu duyun ve içeri girmesine izin verin. İlginç bir şekilde, araştırmalar iltifatları kabul etme zorluğunun düşük benlik saygısı ile doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor. 27

Kendinize Bir Mola Verin

Hatalarınız için kendinizi affedin ve olumsuz kendi kendine teorilerinizi ve kendi kendinize konuşmalarınızı ezin . Hiç kimse mükemmel değildir veya kendisiyle ilgili her şeyi sevmez. Bunu kendinizden beklemeyin. Negatif bir döngüye başladığınızda, kendinize adil mi yoksa gerçekçi mi olduğunuzu sorun.

Kendinizi Sevin—Kusurlar Ve Hepsi

Evet, farklı olmasını istediğiniz, değiştirmek istediğiniz veya sadece memnun olmadığınız şeyler olabilir, ama yine de kendinizi sevin ve saygı gösterin.

Olduğunuz Kişiye Değer Verin

Şu anda kim olduğunuzu kabul etmeyi ve değer bulmayı hedefleyin. Sizi benzersiz, mutlu ve değerli kılan şeyleri araştırın ve bunlarla gurur duyun.

Yüksek Benlik Saygısının Önemini Tanıyın

Kendinize bakışınızın yaşam doyumu ve refahı nasıl etkilediğini görmeye başladığınızda, düşüncenizi değiştirmek ve kendinize daha fazla değer vermek için daha motive olabilirsiniz.

Destek Arayın

Bilişsel-davranışçı terapi gibi terapi , olumlu öz bakış açınızı engelleyebilecek sorunlar üzerinde çalışmanıza ve olumsuz kendi kendine konuşmayı bozmak için beceriler geliştirmenize ve kendiniz hakkında daha iyimser bir görüş elde etmenize yardımcı olabilir.

Bir Şükran Günlüğü Başlatın

Bir şükran günlüğüne , hayatınızdaki tüm olumlu şeyleri, kendinizle ilgili sevdiğiniz şeyleri, gurur duyduğunuz başarıları veya nitelikleri yazın - sonra kendiniz hakkında ne zaman üzülürseniz okuyun.

Düşüncelerinizi Not Alın

Olumsuz olanlar ortaya çıktığında, ya sorunlar üzerinde verimli bir şekilde çalışmayı ya da onları bırakmaya karar vermeyi aktif olarak seçin. Olumlu düşünceleriniz olduğunda, özellikle daha az olumlu düşünce ortaya çıktığında, onları güçlendirmeyi hedefleyin.

Kendinizi Bir Arkadaş Olarak Düşünün

Bir arkadaşınızı değerlendirirken kendinizden daha sabırlı, bağışlayıcı, nazik, cesaret verici, destekleyici ve gururlu olmanız muhtemeldir. Yani, bir dahaki sefere kendini hırpalarken, geri çekil, bakış açını değiştir ve kendine bir arkadaş gibi bak.

Kendiniz Üzerinde Çalışın

Kendiniz veya hayatınız hakkında iyi hissetmediğiniz şeyler varsa, yapabileceğiniz değişiklikleri düşünün. Ardından, bu değişiklikleri eyleme geçirmek için bir plan yapın.

Kaynaklar

https://www.verywellmind.com/ 

1. Amerika Psikoloji Derneği. benlik saygısı APA Psikoloji Sözlüğü.

2. Meškauskienė A. Okul çocuğunun öğrenme motivasyonunu etkileyen bir faktör olarak benlik saygısı . Procedia - Sosyal ve Davranış Bilimleri . 2013;83:900-904. doi:10.1016/j.sbspro.2013.06.168

3. AlShawi AF, Lafta RK. Çocukluk deneyimleri ile yetişkinlerin benlik saygısı arasındaki ilişki: Bağdat'tan bir örnek . Katar Med J. 2014;2014(2):82-91. doi:10.5339/qmj.2014.14

Empatik İnsanların 12 Özelliği

 

Empatik İnsanların 12 Özelliği

Bu yazıda ele alınan konular kesinlikle teşhis veya tedavi yerine geçmez. Farkındalık amaçlıdır.

Empati Carl Rogers’ın 1970’li yıllarda yaptığı tanıma göre; “bir kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak olaylara onun bakış açısı ile bakması, o kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması, hissetmesi ve bu durumu ona iletmesi” sürecidir.

Empati kavramı, ilk olarak 1897 yılında Theodor Lipps tarafından Almanca “Einfühlung” sözcüğünün karşılığı olarak kullanılmıştır. Lipps Einfühlung’u şöyle tanımlamaktaydı: “Bir insanın kendisinin karşısındaki bir nesneye yansıtması, kendini onun içinde hissetmesi ve bu yolla o nesneyi içine alarak/özümseyerek anlaması sürecidir”. Bu kavram, 1909’da Edward B. Titchener tarafından, diğer bir kişinin duygusal deneyimini aktif bir şekilde anlamak olan Yunanca “empatheia” kelimesinden İngilizce ’ye “Empathy” olarak çevrilmiştir.

Empati yetenekleri yüksek insanlar, etraflarında meydana gelen şeylerin duygusal etkisine karşı daha savunmasız olabilirler. Dünyaya dair vizyonları çok sezgisel ve hassas insanlardır. Genellikle hissettikleri her şeyi anlatmak ve ifade etmekte zorluk yaşayabilirler. Anksiyete krizleri, depresyon, kronik yorgunluk ve duygusal dengesizliğe bağlı semptomlar gösterme eğilimleri daha fazla olabilir. Bunlarla beraber empati yaşam boyunca bize çok şey kazandırabilecek bir erdemdir Özellikle de etkili bir şekilde yönetmeyi öğrenirsek. Bunun ilk adımı da gerçekten empatik bir insan olup olmadığımızı bilmekle atılabilir.

Prof. Üstün Dökmen’e göre, bir kişinin karşısındaki ile empati kurabilmesi için gerekli olan öğeler şöyledir;

a) Empati kuracak kişi, kendisini karşısındakinin yerine koymalı, olaylara onun bakış açısı ile bakmalıdır.

b) Empati kurmuş sayılmak için, karşıdaki kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru anlamak gereklidir. Karşıdakinin yalnızca duygularını ya da yalnızca düşüncelerini anlamak yeterli değildir. Burada empatinin iki temel bileşeninden söz edilir. Bunlar, empatinin bilişsel ve duygusal bileşenidir. Karşıdakinin rolüne girerek onun ne düşündüğünü anlamak, bilişsel nitelikli bir etkinlik (bilişsel rol alma/bilişsel perspektif alma), karşıdakinin hissettiklerinin aynısını hissetmek ise duygusal nitelikli bir etkinliktir (duygusal rol alma/duygusal perspektif alma).

c) Empati tanımındaki en son öğe ise, empati kuran kişinin zihninde oluşan empatik anlayışın, karşıdaki kişiye iletilmesi davranışıdır.

Empatinin Dezavantajı

Kendinizi başka birinin yerine koymak faydalı olabilir, ancak bu, başkalarıyla varsayılan ilişki biçimi haline geldiğinde, bir kişiyi kendi ihtiyaçlarına karşı kör edebilir ve hatta onlardan faydalanacak kişilere karşı savunmasız hale getirebilir.

Empatik insanlarda genellikle (istisnalar kaideyi bozmaz) görülen alışkanlıklar, tutumlar ve davranışlar.

1. Diğer insanlardan daha duyarlıdırlar.

Her zaman yardım etmek ve ağlamak için bir omuz sunmaya isteklidirler. 

 

2. Başkalarının duygularını emerler

Duygunun iyi ya da kötü olmasına bakılmaksızın.

3. İçe dönük olma eğilimindedirler.

Kendileri ile baş başa kalmak veya küçük gruplarla arkadaşlık etmeyi, büyük kalabalıklara genellikle tercih ederler.

 

4. Ortalamadan daha sezgiseldirler

Onlar dünyayı sezgileriyle algılarlar.

 

5. Yalnız vakit geçirmeyi severler

Uzun süre başkalarını dinleme ve yardımcı olmaları durumunda genellikle bu durumdan olumsuz etkilenirler. Bu nedenle, kendi duygusal dengesine geri dönebilmek için periyodik olarak yalnız kalmaları yararlı olur.

 

6. Kendilerini duygusal ilişkilerde aşırı koruyabilirler

Bir çift olarak yaşamak, empatik bir insan için oldukça karmaşık olabilir. Bazen aşık olmaktan kaçınırlar, böylece işler iyi gitmezse daha sonra acı çekmezler. 

 

7. Enerji vampirleri için kolay avdırlar.

İnsanların yaşam enerjilerini emen ve “enerji vampiri” olarak tabir edilen insanların tüm kötü hislerine karşı özellikle savunmasızdırlar.

8. Doğa ile temas halinde çok rahat hissederler

Günlük rutinler, yükümlülükler ve stresten diğer insanlara oranla daha fazla etkilenirler. Doğa ile baş başa olmak onları adeta şarj eder.

 

9. Cildin hisleri vardır

Gürültülü ortamlarda ya da çevrede çok fazla gerginlik olduğunu fark ettiklerinde çok kötü hissedebilirler.

10. Kendi iyilikleri için kendilerine zarar verebilirler.

Her ne kadar inkâr edilemez bir erdem olsa da empatik insanlar başkalarının sorunlarıyla uğraşmak konusunda aşırılığa gidebilirler. Onların problemlerini çözemezlerse, hayal kırıklığına uğrayabilirler.

 

11. Çevrelerindeki insanlara ‘hayır’ demekte ve sınır çizmekte zorlanabilirler

Diğer insanların enerjileriyle uyumlanmaları farkında olarak değil, otomatik olarak gerçekleşir. Diğer insanların duygularını adeta o duygu kendilerine aitmiş gibi deneyimleyebilirler.

 

12. Tartışmadan ve çatışmadan kaçınırlar

Karşı tarafın ne hissettiğini çok iyi anlayabildikleri için bir anlaşmazlık yaşamaları durumunda karşılarındaki insanları nasıl incitebileceklerini de çok iyi bilirler. 

 

Referanslar:

• Barrutia, A. (2009). Kişilerarası yeterlilikler A. Barrutia'da (Ed.), Ailede Duygusal zeka (ss. 381-416). İspanya: Toromitik.
• Carpena, A. (2003). İlk aşamada sosyo-duygusal eğitim. Barselona: Octahedron.
• Goleman, D. (1996). Empati kökleri. D. Goleman (Ed.), Duygusal Zeka (s. 162-183). Barcelona: Cairos.
• https://www.psychologytoday.com/ 
• wikipedia

 

 

Duygusal Zekânın 10 Faydası

 

Duygusal Zekânın 10 Faydası

 

Duygusal Zekâ (EQ), Kişinin kendi duygularını ve başkalarının duygularını tanımlama, anlama ve düzenleme yeteneğidir (Daniel Goleman). Gelişmiş duygusal zekaya sahip insanlar kendi duygularıyla olduğu gibi başkalarının duygularıyla da iletişim kurabilirler.  Bazı insanlar doğal olarak duygusal zekâ sergiliyor gibi görünse de çoğumuz bunu geliştirmek için yardıma ihtiyaç duyarız. 

1. Öz Farkındalık ve Karar Verme

Farklı günlük durumlarda benlik saygısı ve özgüven üzerinde olumlu bir etkisi vardır. İnsanların değer sistemini ve inançlarını değerlendirmelerine izin verir. Yaşamda daha iyi kararlar verebilmek için güçlü ve zayıf yönleri geliştirmeye yardımcı olur. Duygusal zekanın bir parçası olan bir özellik, kendi kendine bilgidir. Bu nedenle, duygusal zekayı geliştirmek, kendine dair bilgisini geliştirmektir.

2. İş Performansında İyileşme

Kimse olumsuz geribildirim almaktan hoşlanmaz. İnsanları savunmaya geçmeye veya duygusal bir tepkiyle karşılık vermeye sevk edebilir. Bu durum, eldeki performans sorununu iyileştirmek için hiçbir şey yapmaz ve düşmanca bir atmosfer yaratır. Duygusal zekanın iş alanında geliştirilmesi eğitimleri ile birlikte, kriz anında sakin olma, sorunlu ​müşteriler ve çalışanlarla başa çıkma, kendini kontrol edebilme, problemlere metodik olarak yaklaşabilme gibi nitelikleri daha sağlıklı hale getirebildiği için sektörel anlamda yararlar saplar.

3. Stresten Korunma ve Önleme

Stresten korunmak ve yönetme için doğru ve duygusal olarak yönetilmesi oldukça önemlidir. Empati eksikliği ve kişinin duygularını yeterince tanıyamaması devam eden tartışmalara yol açabilir. Gerek aile ve sosyal ilişkilerde gerekse iş ilişkilerinde gelişmiş duygusal zekaya sahip bireyler başkalarının duygularını uygun bir şekilde yönetme, kendi olumsuz duygularını tanıma ve kontrol etme, tepkilerinin sorumluluğunu üstlenme ve beklentileri makul bir biçimde yönetme konusunda beceri sahibi olacaklardır.

4. Kişilerarası İlişkilerde Gelişme

Toplumda yaşamanın temel dinamiği gereği, kendimizin ve diğer insanların duygularını bilmek ve anlamak, anlaşmazlıkları daha iyi ele almanıza yardımcı olur. Bu sayede karşımızdaki kişilerin nasıl hissettikleri ile birlikte neye ihtiyaçları olduğunu anlamamıza yardımcı olur.

 

5. Kişisel Gelişimi Teşvik

Kişiyi kendi kriterleri ve değerleri doğrultusunda bir adım ileri götüren yani geliştiren her şey kişisel gelişim kapsamı altında ele alınabilir. NLP’de de sıkça ele alındığı gibi İnsanlar olarak ya acıdan uzaklaşmak ya da hazza yaklaşmak gibi iki temel motivasyon ile hareket ettiğimizi düşünecek olursak duyguları tanıma ve ifade etme kapasitesi gelişme kapasitemizin sınırlarını belirleyecektir.   

6. Etki ve Liderlik İçin Kapasite Sağlama

Ekip yönetimi, çalışanların duygularını ve tepkilerini anlamak için EQ becerilerini kullanabildiğinde akıllı sonuçlar çıkarabilir. Spesifik olarak, her bir ekip üyesi için olumlu motivasyon sağlayan şeyleri ve çalışanların cesaretini kıran diğer şeyleri belirleyebilirler. Bu, üretkenliği ve katılımı artırabilecek şeyleri belirlemede son derece yararlıdır.

7. Kendini İyi Hissetme Yeteneği

Herkesin aksilikler, başarısız projeleri ve zaman zaman kendileri hakkında şüpheleri vardır. Üzülürler, hayal kırıklığına uğrarlar ve endişelenirler. En iyi performans gösterenlerle mücadele edenler arasındaki fark, duygusal zekadır.

8. Kaygıyı Azaltma ve Depresyonla Mücadele

Birçok insan, gerçekliğin olumsuz bir değerlendirmesinden veya yanlış bir duygu kontrolünden kaynaklanan endişelerden mustariptir. NLP’nin ön varsayımında da ele alındığı gibi, insanlar dünyaya değil, dünyanın kedi zihinlerindeki yansımasına tepkiler verirler (Harita arazinin kendisi değildir). Be gerçeklik bilindiğinde daha yüksek bir yaşam doyumu ve daha düşük bir kaygı düzeyi beklenir bir durum olacaktır.

9. Motivasyon Artışı ve Hedeflere Yardım

Hayal kırıklığı duygularının yaşamın bir parçası olduğunu biliyorsak, her şey istediğimiz gibi gitmemiş olsa bile ilerleyebiliriz. Her durumda içimizdeki kaynakları harekete geçirmenin bir yolu mutlaka vardır. Nasıl hissettiğimi biliyorum, nasıl hissetmek istediğimi de biliyorum. O halde hedef hislere ulaşmak için gerekli eylem adımlarını atmaya başlamak en akıllıcası.

10. Daha İyi Uyku

Nitelikli bir uyku için duygusal dengenin iyi oluşu olumludur. Duyguların kötü yönetiminin endişe yaratması ve her gün bizim için sorun yaratmaya devam edecektir. Duygularımızı doğru bir şekilde yönetmek, olumsuz duygularımızı kabullenmek, başkalarının duygularını anlamak ve davranışlarımızı düzenlemek, huzurlu bir uykuya ve büyük iniş çıkışlara sahip olmayan bir hayata sahip olmanın anahtarıdır.

Valit ASLANKOL tarafından çeşitli kaynaklardan derlenmiş ve düzenlenmiştir.